เทศกาลตรุษจีน ถือเป็นช่วงเวลาแห่งความสุข ความเป็นสิริมงคล และการรวมตัวของครอบครัวชาวไทยเชื้อสายจีนทั่วประเทศ ไม่ว่าจะเป็นการไหว้เจ้า ไหว้บรรพบุรุษ การจุดประทัด การเผากระดาษเงินกระดาษทอง การเตรียมอาหารมงคล รวมไปถึงการเดินทางกลับภูมิลำเนา ล้วนเป็นกิจกรรมที่ทำสืบต่อกันมาอย่างยาวนานตามขนบธรรมเนียมประเพณี

อย่างไรก็ตาม ในมุมมองของ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน หรือ จป. เทศกาลตรุษจีนก็เป็นช่วงเวลาที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุและเหตุไม่ปลอดภัยเพิ่มสูงขึ้น ทั้งในบ้าน ในชุมชน ระหว่างการเดินทาง รวมถึงในสถานประกอบกิจการที่ยังคงมีการทำงานอยู่

บทความนี้ เซฟตี้อินไทย ขอทำหน้าที่เป็น “จป.ขอเตือน” เพื่อพาทุกท่านไปสำรวจว่า ตรุษจีนนี้ต้องระวังอะไรบ้าง พร้อมแนวทางป้องกันที่สามารถนำไปปรับใช้ได้จริง เพื่อให้ทุกคนฉลองเทศกาลอย่างปลอดภัย ควบคู่ไปกับความเป็นสิริมงคล

จป.ขอเตือน!!ตรุษจีนนี้ต้องระวังอะไรบ้าง?

อันตรายจากการจุดประทัด สิ่งเล็ก ๆ ที่ไม่ควรมองข้าม

การจุดประทัดถือเป็นสัญลักษณ์สำคัญของเทศกาลตรุษจีน เชื่อกันว่าเสียงดังของประทัดจะช่วยขับไล่สิ่งไม่ดีและนำโชคลาภมาให้ แต่ในทุกปีมักมีรายงานผู้ได้รับบาดเจ็บจากประทัด ไม่ว่าจะเป็นบาดแผลไฟไหม้ นิ้วขาด ดวงตาบาดเจ็บ หรือแม้กระทั่งอุบัติเหตุร้ายแรงจากประทัดระเบิด

ในมุมของ จป. ความเสี่ยงจากประทัดเกิดจากหลายปัจจัย เช่น

• การจุดประทัดในพื้นที่แออัด
• การใช้ประทัดที่ไม่ได้มาตรฐาน
• การจุดใกล้วัตถุไวไฟหรืออาคารบ้านเรือน
• การปล่อยให้เด็กหรือผู้ไม่มีความชำนาญจุดประทัดเอง

วิธีป้องกันที่ควรปฏิบัติ

• เลือกจุดประทัดในพื้นที่โล่ง ห่างจากอาคาร บ้านเรือน และผู้คนอย่างน้อย 10 เมตร
• หลีกเลี่ยงการจุดประทัดใกล้รถยนต์ สายไฟ หรือถังแก๊ส
• ไม่ควรถือประทัดในมือขณะจุด
• ควรเตรียมถังน้ำหรือถังดับเพลิงไว้ใกล้จุดจุดประทัด
• เด็กและเยาวชนควรอยู่ภายใต้การดูแลของผู้ใหญ่ตลอดเวลา

การเผากระดาษเงินกระดาษทอง ความเสี่ยงจากไฟและสารเคมี

อีกหนึ่งกิจกรรมสำคัญในช่วงตรุษจีนคือการเผากระดาษเงินกระดาษทอง ซึ่งมีความเชื่อเกี่ยวกับการส่งของใช้และเงินทองให้บรรพบุรุษ แต่กระดาษเหล่านี้เมื่อถูกเผาจะก่อให้เกิดเปลวไฟ ควัน และเศษเถ้าที่อาจปลิวไปติดวัตถุอื่นได้ง่าย

ความเสี่ยงที่พบได้บ่อย ได้แก่

• ไฟลุกลามจากถังเผาหรือกองไฟ
• เศษกระดาษปลิวไปติดหลังคา หรือวัสดุไวไฟ
• การสูดดมควันและสารเคมีจากกระดาษที่เคลือบสี

แนวทางป้องกันในมุม จป. คือ

• เผากระดาษในภาชนะที่ทนความร้อนและมั่นคง
• เลือกสถานที่เผาที่โล่ง ไม่ใกล้อาคารหรือสายไฟ
• หลีกเลี่ยงการเผาในช่วงที่มีลมแรง
• สวมหน้ากากหรือหลีกเลี่ยงการยืนสูดดมควันโดยตรง
• ดับไฟให้สนิททุกครั้งหลังเผาเสร็จ

อันตรายจากธูปและเทียน จุดเล็ก ๆ ที่ก่อไฟใหญ่ได้

การจุดธูปเทียนไหว้เจ้าและบรรพบุรุษเป็นอีกกิจกรรมที่ต้องให้ความสำคัญด้านความปลอดภัย เพราะในหลายกรณีไฟไหม้บ้านในช่วงตรุษจีนเกิดจากธูปหรือเทียนที่ไม่ได้ดับให้เรียบร้อย

ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น เช่น

• ธูปล้มใส่วัสดุไวไฟ
• เทียนหยดใส่โต๊ะหรือผ้าปู
• ควันสะสมในพื้นที่ปิด

วิธีป้องกันที่แนะนำ ได้แก่

• ใช้เชิงเทียนและกระถางธูปที่มั่นคง
• วางให้ห่างจากผ้าม่าน กระดาษ หรือวัสดุติดไฟง่าย
• ลดจำนวนธูป หรือใช้ธูปสั้น
• ดับธูปเทียนทุกครั้งหลังไหว้เสร็จ
• ไม่ควรจุดธูปเทียนทิ้งไว้โดยไม่มีคนดูแล

การเตรียมอาหารมงคล ความเสี่ยงในครัวที่มองไม่เห็น

ช่วงตรุษจีนหลายครอบครัวจะมีการทำอาหารจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นของไหว้หรืออาหารสำหรับรับประทานร่วมกัน ทำให้ห้องครัวกลายเป็นพื้นที่เสี่ยงอันดับต้น ๆ

อันตรายที่พบได้บ่อย ได้แก่

• เพลิงไหม้จากเตาแก๊ส
• น้ำมันกระเด็นลวกผิวหนัง
• การลื่นล้มจากพื้นเปียกหรือมัน
• ไฟฟ้าลัดวงจรจากอุปกรณ์ไฟฟ้าในครัว

แนวทางป้องกันตามหลักความปลอดภัย คือ

• ตรวจสอบสภาพเตาแก๊สและสายแก๊สก่อนใช้งาน
• ไม่ทิ้งการปรุงอาหารไว้โดยไม่มีคนดูแล
• จัดเก็บน้ำมันและวัตถุไวไฟให้ห่างจากเปลวไฟ
• เช็ดพื้นให้แห้งอยู่เสมอ
• ปิดวาล์วแก๊สและถอดปลั๊กอุปกรณ์ไฟฟ้าหลังใช้งาน

การเดินทางช่วงตรุษจีน เสี่ยงอุบัติเหตุเพิ่มขึ้น

ตรุษจีนเป็นอีกหนึ่งช่วงเทศกาลที่มีการเดินทางจำนวนมาก ทั้งการกลับบ้าน การท่องเที่ยว หรือการเดินทางไปไหว้ญาติผู้ใหญ่ ส่งผลให้อุบัติเหตุบนท้องถนนมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น

ปัจจัยเสี่ยงที่พบ ได้แก่

• การเร่งรีบเดินทาง
• ความเหนื่อยล้าจากการขับรถทางไกล
• การดื่มแอลกอฮอล์ในงานเลี้ยง
• สภาพรถไม่พร้อมใช้งาน

ข้อแนะนำจาก จป. เพื่อความปลอดภัย คือ

• ตรวจเช็กสภาพรถก่อนออกเดินทาง เช่น เบรก ยาง ไฟส่องสว่าง
• พักผ่อนให้เพียงพอ ไม่ขับรถขณะง่วง
• งดดื่มแอลกอฮอล์หากต้องขับรถ
• ปฏิบัติตามกฎจราจรอย่างเคร่งครัด
• เผื่อเวลาเดินทาง ไม่เร่งรีบ

อันตรายในสถานประกอบกิจการช่วงตรุษจีน

แม้จะเป็นเทศกาล แต่หลายสถานประกอบกิจการยังคงเปิดทำงานตามปกติ หรือมีการหยุดยาวสลับเวร ทำให้ความเสี่ยงด้านความปลอดภัยอาจเพิ่มขึ้นจากความประมาทหรือการขาดการควบคุม

ความเสี่ยงที่ควรระวัง ได้แก่

• พนักงานขาดสมาธิจากบรรยากาศเทศกาล
• การใช้เครื่องจักรโดยไม่ตรวจสอบความพร้อม
• การจุดธูปไหว้เจ้าภายในโรงงานโดยไม่เหมาะสม

แนวทางที่ จป. ควรดำเนินการ คือ

• กำชับพนักงานเรื่องความปลอดภัยก่อนเทศกาล
• ตรวจสอบพื้นที่เสี่ยงและอุปกรณ์ดับเพลิง
• จัดระเบียบการไหว้เจ้าภายในองค์กรให้ปลอดภัย
• เพิ่มการตรวจพื้นที่ในช่วงวันหยุดยาว

สรุป

ตรุษจีนเป็นเทศกาลแห่งความสุขและความเป็นสิริมงคล แต่ความปลอดภัยคือพื้นฐานสำคัญที่จะทำให้ความสุขนั้นสมบูรณ์ จป.ขอเตือนให้ทุกคนตระหนักถึงความเสี่ยงรอบตัว ไม่ประมาทกับกิจกรรมที่ทำเป็นประจำ และเลือกปฏิบัติตามแนวทางป้องกันอย่างเหมาะสม

เพียงใส่ใจอีกนิด ระวังอีกหน่อย เราทุกคนก็สามารถฉลองตรุษจีนได้อย่างอุ่นใจ ปลอดภัย และเต็มไปด้วยความหมาย

เซฟตี้อินไทย ขออวยพรให้ทุกท่านมีความสุข ความปลอดภัย และความเจริญรุ่งเรืองตลอดปีใหม่จีนนี้