อุบัติเหตุภายในที่ทำงาน เป็นปัญหาที่พบได้ในทุกสถานประกอบการ ไม่ว่าจะเป็นโรงงานอุตสาหกรรม สำนักงาน ไซต์ก่อสร้าง หรือกิจการขนาดเล็ก หลายองค์กรอาจมองว่าอุบัติเหตุเป็นเรื่องบังเอิญ หรือเป็นเหตุสุดวิสัยที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่ในความเป็นจริงแล้ว อุบัติเหตุส่วนใหญ่มีสาเหตุชัดเจน และสามารถป้องกันได้ หากมีการวิเคราะห์และจัดการอย่างถูกต้อง

สาเหตุของการเกิดอุบัติเหตุภายในที่ทำงาน

          เซฟตี้อินไทย ขออธิบายให้เห็นภาพชัดเจนว่า สาเหตุของการเกิดอุบัติเหตุภายในที่ทำงานนั้น เกิดขึ้นได้อย่างไร มีปัจจัยใดบ้างที่เป็นต้นตอ และเหตุใดองค์กรจำนวนมากจึงยังประสบอุบัติเหตุซ้ำ ๆ ทั้งที่มีกฎ มีมาตรการ และมีอุปกรณ์ความปลอดภัยครบถ้วนแล้ว

ความหมายของอุบัติเหตุจากการทำงาน

อุบัติเหตุจากการทำงาน หมายถึง เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นโดยไม่คาดคิด ไม่ได้ตั้งใจ และก่อให้เกิดอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย จิตใจ หรือสุขภาพอนามัยของลูกจ้าง อันเนื่องมาจากการทำงาน หรือเกี่ยวข้องกับการทำงาน ไม่ว่าจะเกิดขึ้นในระหว่างปฏิบัติงาน ใช้เครื่องจักร ขนย้ายวัสดุ หรืออยู่ภายในพื้นที่ทำงาน

อุบัติเหตุอาจเกิดขึ้นจากการกระทำของบุคคล หรือเกิดจากสภาพแวดล้อมในการทำงาน และบ่อยครั้งเกิดจากทั้งสองปัจจัยร่วมกัน หากขาดการควบคุมเพียงด้านใดด้านหนึ่ง ความเสี่ยงก็จะเพิ่มขึ้นทันที

สาเหตุของการเกิดอุบัติเหตุภายในที่ทำงาน

โดยหลักแล้ว สามารถแบ่งสาเหตุออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ ได้แก่

1 การกระทำที่ไม่ปลอดภัย
2 สภาพการทำงานที่ไม่ปลอดภัย

ทั้งสองกลุ่มนี้ เป็นรากฐานสำคัญของการเกิดอุบัติเหตุ และเป็นหัวใจของการบริหารจัดการความปลอดภัยในองค์กร

การกระทำที่ไม่ปลอดภัย

การกระทำที่ไม่ปลอดภัย หมายถึง พฤติกรรมหรือการปฏิบัติงานของบุคลากรที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ ซึ่งมักเกิดจากความประมาท ความเคยชิน ความรีบเร่ง หรือทัศนคติที่ไม่ถูกต้องเกี่ยวกับความปลอดภัย

ตัวอย่างการกระทำที่ไม่ปลอดภัย ได้แก่

การกระทำที่ไม่ปลอดภัย

1. การหยอกล้อ เล่นกัน หรือปฏิบัติงานโดยไม่มีหน้าที่เกี่ยวข้อง พฤติกรรมที่ดูเหมือนไม่ร้ายแรง แต่สามารถนำไปสู่อุบัติเหตุได้ง่าย โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีเครื่องจักรหรืออุปกรณ์อันตราย2 รีบเร่ง หรือทำงานลัดขั้นตอนการทำงาน

2 รีบเร่ง หรือทำงานลัดขั้นตอนการทำงาน การข้ามขั้นตอนความปลอดภัยเพื่อความรวดเร็ว เป็นสาเหตุหลักของอุบัติเหตุจำนวนมาก

3 ไม่สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล เช่น หมวกนิรภัย ถุงมือ แว่นตา หรือรองเท้านิรภัย ทำให้เมื่อเกิดเหตุ ความรุนแรงของการบาดเจ็บเพิ่มขึ้นทันที

4 ขับรถโดยใช้ความเร็วสูง ทั้งรถยนต์ รถยก หรือยานพาหนะภายในโรงงาน เพิ่มความเสี่ยงต่อการชนและการทับ

5 การขาดความร่วมมือที่ดีในเรื่องความปลอดภัย ไม่ให้ความสำคัญกับกฎ ระเบียบ หรือคำแนะนำด้านความปลอดภัย

6 ไม่รายงานอุบัติเหตุ ทำให้องค์กรไม่สามารถวิเคราะห์และป้องกันการเกิดซ้ำได้

7 ไม่ปฏิบัติตามความปลอดภัย เช่น ฝ่าฝืนข้อห้าม ใช้เครื่องมือผิดประเภท หรือทำงานโดยไม่ขออนุญาต

8 ไม่ช่วยเตือนหรือห้ามผู้ปฏิบัติที่กระทำการเสี่ยงอันตราย ปล่อยให้ความเสี่ยงดำเนินต่อไปจนเกิดอุบัติเหตุ

9 การทำงานไม่ถูกวิธี หรือไม่ถูกขั้นตอน ขาดการอบรม หรือไม่ปฏิบัติตามวิธีการทำงานที่ปลอดภัย

10. สภาพของร่างกายไม่พร้อม เช่น ป่วย อ่อนเพลีย เมาค้าง หรือพักผ่อนไม่เพียงพอ ส่งผลต่อสมาธิในการทำงาน

11. การมีทัศนคติที่ไม่ถูกต้อง เช่น มองว่าอุบัติเหตุเป็นเรื่องของเคราะห์กรรม แก้ไขไม่ได้

12. เครื่องแต่งกายหรือเครื่องมือไม่เหมาะสมกับลักษณะงาน เช่น เสื้อผ้าหลวม เครื่องมือไม่ได้มาตรฐาน

13. ความประมาท พลั้งเผลอ เหม่อลอย เกิดจากความเคยชินหรือขาดสมาธิ

14. ความไม่เอาใจใส่ในการทำงาน ละเลยรายละเอียดเล็ก ๆ ที่อาจก่อให้เกิดอันตราย

15. การมีนิสัยชอบเสี่ยง เลือกวิธีที่เร็ว ง่าย แต่ไม่ปลอดภัย

สภาพการทำงานที่ไม่ปลอดภัย