โรคอีสุกอีใส ติดกันได้ไหม

โรคอีสุกอีใส ติดกันได้ไหม? คำถามที่หลายคนสงสัย โดยเฉพาะในช่วงที่มีการระบาดตามโรงเรียน โรงงาน หรือสถานที่ทำงานร่วมกัน เพราะโรคนี้เป็นโรคติดต่อที่พบได้บ่อย และสามารถแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็ว หากไม่มีความรู้หรือมาตรการป้องกันที่เหมาะสม การเข้าใจโรคอีสุกอีใสอย่างถูกต้องจึงเป็นเรื่องสำคัญ ทั้งเพื่อป้องกันการติดเชื้อ การดูแลผู้ป่วย และการลดความเสี่ยงในการแพร่กระจายสู่ผู้อื่น

บทความนี้ เซฟตี้อินไทย จะพาไปทำความเข้าใจว่าโรคอีสุกอีใสคืออะไร ติดต่อกันได้อย่างไร อาการเป็นแบบไหน มีภาวะแทรกซ้อนอะไรบ้าง และสามารถป้องกันได้อย่างไร

โรคอีสุกอีใสคืออะไร

โรคอีสุกอีใส หรือที่เรียกในภาษาอังกฤษว่า Chickenpox เป็นโรคติดเชื้อไวรัสชนิดหนึ่ง เกิดจากเชื้อ Varicella-zoster virus ซึ่งเป็นไวรัสในกลุ่มเดียวกับโรคงูสวัด โรคนี้มักพบในเด็กเป็นส่วนใหญ่ แต่ผู้ใหญ่ก็สามารถติดเชื้อได้เช่นกัน และหากเกิดในผู้ใหญ่มักมีอาการรุนแรงกว่าในเด็ก

ลักษณะเด่นของโรคอีสุกอีใสคือการเกิดผื่นและตุ่มน้ำใสตามร่างกาย โดยตุ่มเหล่านี้จะค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นสะเก็ดภายในไม่กี่วัน ผู้ป่วยมักมีอาการไข้ ปวดเมื่อย และรู้สึกไม่สบายตัวร่วมด้วย

แม้โรคนี้มักจะหายได้เอง แต่ในบางกรณี โดยเฉพาะผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ หรือเด็กเล็ก อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่อันตรายได้

โรคอีสุกอีใส ติดกันได้ไหม

โรคอีสุกอีใสติดกันได้ไหม

สามมารถ ติดกันได้ และถือว่าเป็นโรคที่ติดต่อได้ง่ายมาก

โรคอีสุกอีใสสามารถแพร่กระจายจากคนหนึ่งไปสู่อีกคนหนึ่งได้หลายวิธี โดยเฉพาะในสถานที่ที่มีคนอยู่รวมกันจำนวนมาก เช่น

โรงเรียน
โรงงาน
สำนักงาน
หรือสถานที่ทำงานที่มีการใช้พื้นที่ร่วมกัน

ช่องทางการติดต่อของโรคอีสุกอีใส

1. การไอ จาม หรือหายใจรดกัน

เชื้อไวรัสสามารถแพร่กระจายผ่านละอองฝอยจากการไอหรือจามของผู้ป่วย เมื่อคนใกล้ชิดสูดดมละอองเหล่านี้เข้าไป ก็มีโอกาสติดเชื้อได้

2. การสัมผัสผู้ที่ติดเชื้อ

การสัมผัสผื่นหรือตุ่มน้ำของผู้ป่วยโดยตรงสามารถทำให้เชื้อเข้าสู่ร่างกายได้ เช่น การจับตัว การกอด หรือการดูแลผู้ป่วยโดยไม่มีการป้องกัน

3. การใช้ของร่วมกับผู้ป่วย

สิ่งของที่ผู้ป่วยใช้ เช่น ช้อน แก้วน้ำ ผ้าเช็ดตัว หรือของใช้ส่วนตัว อาจมีเชื้อไวรัสปนเปื้อนอยู่ หากนำมาใช้ร่วมกันก็มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ

ระยะฟักตัวของโรค

หลังจากได้รับเชื้อไวรัสแล้ว ผู้ติดเชื้อจะยังไม่แสดงอาการทันที โดยโรคอีสุกอีใสมีระยะฟักตัวประมาณ 10 ถึง 21 วัน

ในช่วงระยะฟักตัว ผู้ติดเชื้ออาจยังไม่รู้ตัวว่าป่วย แต่เมื่อเริ่มมีอาการ เช่น ไข้ต่ำ อ่อนเพลีย หรือปวดศีรษะ ก็จะเข้าสู่ระยะที่เริ่มมีผื่นและตุ่มน้ำตามร่างกาย

ที่สำคัญคือ ผู้ป่วยสามารถแพร่เชื้อได้ตั้งแต่ประมาณ 24 ชั่วโมงก่อนที่ผื่นจะขึ้น และยังสามารถแพร่เชื้อได้ต่อไปจนกว่าตุ่มทั้งหมดจะตกสะเก็ด ซึ่งมักใช้เวลาประมาณ 6 ถึง 7 วัน

อาการของโรคอีสุกอีใส

อาการของโรคอีสุกอีใส มักเริ่มจากอาการคล้ายไข้หวัด ก่อนที่จะมีผื่นและตุ่มขึ้นตามร่างกาย

ระยะเริ่มต้นของโรค

ผู้ป่วยอาจมีไข้ต่ำ ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร และรู้สึกไม่สบายตัว

ระยะเกิดผื่น

หลังจากนั้นจะเริ่มมีผื่นแดงเล็ก ๆ ตามผิวหนัง โดยมักเริ่มจากบริเวณลำตัว ใบหน้า หรือหนังศีรษะ ก่อนจะกระจายไปทั่วร่างกาย

ระยะตุ่มน้ำใส

ผื่นแดงจะพัฒนาเป็นตุ่มน้ำใส ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของโรคอีสุกอีใส ตุ่มเหล่านี้จะคันมากและอาจมีจำนวนมาก

ระยะตุ่มหนองและตกสะเก็ด

ตุ่มน้ำจะค่อย ๆ ขุ่นขึ้นคล้ายหนอง ก่อนจะแตกหรือแห้ง และตกสะเก็ดภายในประมาณ 2 ถึง 3 วัน

ในช่วงที่ตุ่มขึ้น ผู้ป่วยอาจมีตุ่มหลายระยะพร้อมกัน เช่น บางจุดเป็นผื่น บางจุดเป็นตุ่มน้ำ และบางจุดเป็นสะเก็ด

อาการในเด็กและผู้ใหญ่แตกต่างกันอย่างไร

เด็กส่วนใหญ่มักมีอาการไม่รุนแรง มีเพียงไข้ต่ำและผื่นตามตัว แต่ในผู้ใหญ่หรือผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ อาการมักรุนแรงกว่า เช่น

ไข้สูง
ปวดเมื่อยตามตัว
ปวดศีรษะรุนแรง
อ่อนเพลียมาก
มีผื่นจำนวนมาก

บางรายอาจมีตุ่มขึ้นในปากหรือคอ ทำให้เจ็บปากและกลืนอาหารลำบาก

ภาวะแทรกซ้อนของโรคอีสุกอีใส

แม้โรคอีสุกอีใสจะเป็นโรคที่หายได้เองในหลายกรณี แต่ก็มีความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อน โดยเฉพาะในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ

การติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนัง

หากผู้ป่วยเกาตุ่มน้ำจนเกิดแผล อาจทำให้แบคทีเรียเข้าไปติดเชื้อ ทำให้เกิดหนอง แผลลุกลาม หรือเกิดแผลเป็น

ปอดอักเสบ

พบได้ในผู้ใหญ่หรือผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ อาจทำให้มีอาการหายใจลำบาก ไอ และมีไข้สูง

การติดเชื้อในอวัยวะภายใน

ในบางกรณี เชื้อไวรัสอาจแพร่กระจายไปยังสมอง ตับ หรืออวัยวะอื่น ๆ ทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง

อันตรายต่อหญิงตั้งครรภ์

หากหญิงตั้งครรภ์ติดเชื้อในช่วง 3 ถึง 4 เดือนแรก อาจส่งผลต่อทารกในครรภ์ ทำให้เกิดความพิการได้

ข้อควรรู้เกี่ยวกับโรคอีสุกอีใส

การเกาหรือแกะตุ่มอาจทำให้เกิดรอยแผลเป็นถาวร
ผู้ที่เคยเป็นอีสุกอีใสแล้ว อาจมีโอกาสเกิดโรคงูสวัดในอนาคต เพราะไวรัสยังคงซ่อนอยู่ในร่างกาย
โรคนี้ไม่มีของแสลง อาหารไม่ได้ทำให้โรคกำเริบอย่างที่หลายคนเข้าใจ

ระยะที่แพร่เชื้อได้

โรคอีสุกอีใส สามารถแพร่เชื้อได้ตั้งแต่ประมาณ 1 วันก่อนผื่นขึ้น จนกระทั่งตุ่มทั้งหมดตกสะเก็ด ซึ่งใช้เวลาประมาณ 6 ถึง 7 วัน

ในช่วงเวลานี้ ผู้ป่วยควรหลีกเลี่ยงการอยู่ใกล้ผู้อื่น โดยเฉพาะเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ

การรักษาโรคอีสุกอีใส

การรักษาโรคอีสุกอีใสส่วนใหญ่เป็นการรักษาตามอาการ เช่น

พักผ่อนให้เพียงพอ
ดื่มน้ำมาก ๆ
รับประทานยาลดไข้ เช่น พาราเซตามอล
หลีกเลี่ยงยาแอสไพริน เพราะอาจเกิดภาวะแทรกซ้อน

ในบางกรณี แพทย์อาจให้ยาต้านไวรัส โดยเฉพาะในผู้ที่มีความเสี่ยงสูง เช่น ผู้ใหญ่ หญิงตั้งครรภ์ หรือผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ

หากผู้ป่วยมีไข้สูงมาก ผื่นขึ้นจำนวนมาก หายใจลำบาก หรือมีอาการชัก ควรรีบพบแพทย์ทันที

การป้องกันโรคอีสุกอีใส

แม้โรคอีสุกอีใสจะเป็นโรคที่ติดต่อได้ง่าย แต่สามารถป้องกันได้ด้วยวิธีต่าง ๆ

การฉีดวัคซีน

วัคซีนอีสุกอีใสเป็นวิธีป้องกันที่มีประสิทธิภาพสูง สามารถลดโอกาสการติดเชื้อและลดความรุนแรงของโรคได้

หลีกเลี่ยงการสัมผัสผู้ป่วย

หากพบผู้ที่เป็นโรคอีสุกอีใส ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสใกล้ชิด

ไม่ใช้ของร่วมกัน

หลีกเลี่ยงการใช้ของส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น เช่น แก้วน้ำ ช้อน หรือผ้าเช็ดตัว

รักษาสุขอนามัย

ล้างมือบ่อย ๆ และรักษาความสะอาดของร่างกายอยู่เสมอ

แนวทางป้องกันในสถานที่ทำงาน

ในสถานที่ทำงานหรือโรงงาน หากพบผู้ป่วยโรคอีสุกอีใส ควรมีมาตรการป้องกัน เช่น

ให้ผู้ป่วยหยุดพักงานจนกว่าตุ่มจะตกสะเก็ด
ทำความสะอาดพื้นที่และอุปกรณ์ที่ใช้ร่วมกัน
ส่งเสริมให้พนักงานรักษาสุขอนามัย เช่น ล้างมือบ่อย ๆ
ให้ความรู้เกี่ยวกับโรคติดต่อแก่พนักงาน

มาตรการเหล่านี้ช่วยลดการแพร่กระจายของโรคและป้องกันการระบาดในสถานที่ทำงานได้

ที่มา โรคอีสุกอีใส โรคใกล้ตัวที่ป้องกันได้

สรุป

โรคอีสุกอีใส เป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่ติดต่อได้ง่าย สามารถแพร่กระจายผ่านการไอ จาม การสัมผัสผู้ป่วย หรือการใช้ของร่วมกัน อาการสำคัญคือการเกิดผื่นและตุ่มน้ำใสตามร่างกาย แม้ส่วนใหญ่จะหายได้เอง แต่ในบางกลุ่มอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้

การป้องกันโรคสามารถทำได้ด้วยการฉีดวัคซีน การหลีกเลี่ยงการสัมผัสผู้ป่วย การไม่ใช้ของร่วมกัน และการรักษาสุขอนามัยอย่างสม่ำเสมอ หากมีอาการผิดปกติหรือสงสัยว่าติดเชื้อ ควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสม

การรู้เท่าทันโรคอีสุกอีใสจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพราะเมื่อเข้าใจโรคอย่างถูกต้อง เราจะสามารถป้องกันการแพร่เชื้อ ลดความเสี่ยงต่อสุขภาพ และดูแลตนเองรวมถึงคนรอบข้างได้อย่างปลอดภัย.