ตามประกาศกรมควบคุมโรค เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการตรวจสอบอาการมึนเมา พ.ศ. 2569 ได้กำหนดแนวทางการพิจารณาอาการมึนเมาของบุคคลอย่างชัดเจน เพื่อให้ผู้จำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และผู้ที่เกี่ยวข้องสามารถใช้เป็นเกณฑ์ในการพิจารณาได้อย่างเหมาะสม โดยไม่จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ตรวจวัดแอลกอฮอล์ แต่สามารถอาศัยการสังเกตพฤติกรรมและการทดสอบทางกายภาพประกอบการพิจารณา

หลักเกณฑ์ดังกล่าวมุ่งเน้นการประเมิน “ความสามารถในการควบคุมร่างกายและพฤติกรรม” ของบุคคลเป็นสำคัญ หากพบว่ามีการบกพร่องอย่างชัดเจน ก็สามารถพิจารณาได้ว่าอยู่ในภาวะมึนเมา

วิธีการตรวจสอบอาการมึนเมาใหม่ เริ่มใช้แล้ว 2569

ประกาศกรมควบคุมโรค เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการตรวจอาการมึนเมา พ.ศ. ๒๕๖๙

โดยที่เป็นการสมควรกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการตรวจสอบอาการมึนเมา เพื่อให้ผู้ขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ใช้ตรวจสอบอาการมึนเมาของบุคคลเท่าที่จำเป็นและสมควร

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๙ วรรคสอง (๒) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. ๒๕๕๑ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๘ อธิบดีกรมควบคุมโรค ออกประกาศไว้ ดังนี้

ข้อ ๑ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ข้อ ๒ บุคคลที่มีอาการอย่างใดอย่างหนึ่งดังต่อไปนี้ ให้ถือว่าเป็นบุคคลที่มีอาการมึนเมา

(๑) บุคคลที่บริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เข้าไปในปริมาณที่ส่งผลให้เกิดการบกพร่องที่เห็นได้ชัดเจนในการควบคุมการทรงตัวและการเคลื่อนไหวของร่างกาย เช่น เดินเซ หรือยืนลำบาก เป็นต้น หรือมีการแสดงออกทางพฤติกรรมหรือวาจา จนอาจเป็นเหตุให้เกิดอันตรายต่อตนเองหรือผู้อื่น หรือเป็นการรบกวนความสงบเรียบร้อย

(๒) บุคคลที่มีกลิ่นแอลกอฮอล์ออกจากร่างกาย และมีอาการร่วมอย่างใดอย่างหนึ่งดังต่อไปนี้

๒.๑ อาการทางกายภาพที่สังเกตได้ชัดเจน ได้แก่

(ก) ตาแดงก่ำ หรือมีอาการตากระตุก

(ข) การควบคุมการเคลื่อนไหวบกพร่องอย่างชัดเจน เช่น เดินเซ เดินไม่ตรงทาง ยืนลำบาก ล้มเซ หรือมือสั่นอย่างเห็นได้ชัด เป็นต้น

๒.๒ อาการทางวาจาและพฤติกรรม ได้แก่

(ก) พูดไม่ชัดเจน พูดอ้อแอ้ พูดรวบคำ หรือพูดซ้ำซากวกวนไปมา

(ข) มีภาวะอารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย แสดงอารมณ์ก้าวร้าว

(ค) ลวนลามผู้อื่น หรือแสดงพฤติกรรมส่อไปในทางเพศ

(ง) กล่าววาจาในลักษณะข่มขู่หรือยั่วยุให้เกิดความไม่สงบ

(จ) สติสัมปชัญญะถดถอย เช่น สับสน ง่วงซึม เป็นต้น

ข้อ ๓ วิธีการตรวจสอบอาการมึนเมา สามารถดำเนินการตามวิธีการใดวิธีการหนึ่ง ดังต่อไปนี้

(๑) การแตะจมูกตัวเอง ให้บุคคลที่สงสัยว่ามีอาการมึนเมาหลับตา ยื่นแขนไปข้างหน้า แล้วชี้นิ้วออกไป จากนั้นให้งอข้อศอกและนำนิ้วมาแตะที่ปลายจมูกโดยไม่ลืมตา หากบุคคลนั้นไม่สามารถนำนิ้วแตะที่ปลายจมูกได้ โดยพลาดเป้าเกินกว่าหนึ่งเซนติเมตร หรือมีอาการมือสั่นอย่างเห็นได้ชัดขณะพยายามแตะจมูก ให้ถือว่ามีอาการมึนเมา

(๒) การเดินต่อเท้า ให้บุคคลที่สงสัยว่ามีอาการมึนเมาเดินสลับเท้า โดยให้ส้นเท้าชิดปลายเท้าเป็นเส้นตรงไปข้างหน้าสิบก้าว แล้วหันตัวด้วยเท้าหนึ่งข้าง จากนั้นเดินสลับเท้าแบบส้นเท้าชิดปลายอีกสิบก้าว หากมีการแสดงความผิดปกติดังต่อไปนี้รวมกันสองครั้งขึ้นไปในระหว่างดำเนินการ ให้ถือว่ามีอาการมึนเมา

๒.๑ ไม่สามารถเดินต่อเท้าโดยให้ส้นเท้าชิดปลายเท้าได้อย่างต่อเนื่อง

๒.๒ ก้าวออกนอกเส้น หรือเดินเซชัดเจน

๒.๓ ใช้แขนช่วยพยุงตัวเพื่อทรงตัว (กางแขนออก)

๒.๔ หยุดเดินก่อนครบสิบก้าว

๒.๕ ไม่สามารถหันตัวได้อย่างถูกวิธี

(๓) การยืนขาเดียวและนับเลข ให้บุคคลที่สงสัยว่ามีอาการมึนเมายืนตัวตรง ยกขาข้างหนึ่งขึ้นจากพื้นประมาณสิบห้าเซนติเมตร และเริ่มนับเลขตั้งแต่หนึ่งพันเป็นต้นไป (๑๐๐๑, ๑๐๐๒, ๑๐๐๓, ... ) จนกว่าจะครบสามสิบวินาที หากมีการแสดงความผิดปกติดังต่อไปนี้รวมกันสองครั้งขึ้นไปในระหว่างดำเนินการ ให้ถือว่ามีอาการมึนเมา

๓.๑ วางเท้าลงกับพื้นก่อนครบสามสิบวินาที

๓.๒ ใช้แขนช่วยพยุงตัวเพื่อทรงตัว (กางแขนออก)

๓.๓ ตัวเซหรือโยกตัวอย่างชัดเจนขณะยืน

๓.๔ เขย่งเท้าด้วยข้างที่อยู่กับพื้น

สรุป วิธีการตรวจสอบอาการมึนเมาตามประกาศฉบับนี้ สามารถดำเนินการได้ 3 วิธีหลัก ดังนี้

สรุป วิธีการตรวจสอบอาการมึนเมาตามประกาศฉบับนี้ สามารถดำเนินการได้ 3 วิธีหลัก ดังนี้

การทดสอบการแตะจมูก

ให้บุคคลที่สงสัยว่ามีอาการมึนเมาหลับตา ยื่นแขนไปข้างหน้า แล้วงอข้อศอกเพื่อนำนิ้วมาแตะที่ปลายจมูก หากไม่สามารถแตะได้ตรงจุด โดยคลาดเคลื่อนเกินกว่าหนึ่งเซนติเมตร หรือมีอาการมือสั่นอย่างเห็นได้ชัด ให้ถือว่าเข้าข่ายมีอาการมึนเมา

การทดสอบการเดินต่อเท้า

ให้เดินในลักษณะส้นเท้าชิดปลายเท้าเป็นเส้นตรงไปข้างหน้าจำนวนสิบก้าว จากนั้นให้หมุนตัวและเดินกลับในลักษณะเดียวกันอีกสิบก้าว หากพบความผิดปกติระหว่างการทดสอบตั้งแต่สองลักษณะขึ้นไป เช่น เดินออกนอกเส้น เดินเซ ใช้แขนช่วยทรงตัว หยุดเดินก่อนครบระยะ หรือไม่สามารถหมุนตัวได้อย่างถูกต้อง ให้ถือว่ามีอาการมึนเมา

การทดสอบการยืนขาเดียวและนับเลข

ให้ยืนขาเดียวโดยยกขาขึ้นจากพื้นประมาณสิบห้าเซนติเมตร และนับเลขต่อเนื่องเป็นระยะเวลา 30 วินาที หากปรากฏความผิดปกติตั้งแต่สองลักษณะขึ้นไป เช่น วางเท้าลงก่อนกำหนด ใช้แขนช่วยทรงตัว ลำตัวโคลงเคลง หรือเขย่งเท้า ให้ถือว่ามีอาการมึนเมา

ทั้งนี้ แนวทางดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อให้การพิจารณาอาการมึนเมาเป็นไปในทิศทางเดียวกัน ลดการใช้ดุลยพินิจที่คลาดเคลื่อน และช่วยป้องกันความเสี่ยงที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อบุคคลและสังคมโดยรวม

การกำหนดหลักเกณฑ์ในลักษณะนี้ จึงนับเป็นเครื่องมือสำคัญในการส่งเสริมความปลอดภัย โดยเฉพาะในสถานที่จำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และพื้นที่สาธารณะที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ หรือเหตุทะเลาะวิวาทจากการดื่มสุรา